DE GEBRUIK BIDULE GIDS


De beste manier om deze gids te volgen is hem op het scherm te laten staan en
tegelijkertijd Plogue Bidule te laden. Dan kun je makkelijk met ALT-TAB heen
en weer switchen tussen beiden. Je kunt natuurlijk ook de gids printen en naast
je scherm leggen. Om het printen makkelijker te maken beperken we de regellengte
tot maximaal 80 karakters.

BENODIGDE SOFTWARE :

- Natuurlijk Plogue Bidule ;-) (Dit laten we bij volgende gidsen weg .)
- De Multisonic variable center groep : M-Var-M (click voor download)
- Unrar LCR-MultiSonic-Var-M.rar
- Plaats de LCR MultiSonic - Var M.bgrp in de bgrp folder van Plogue.

Laten we een layout gaan maken :
- Open Plogue Bidule en zet hem op "off"


- Druk op het scherm op mixer en daarna op CTRL+A. Alles is nu geselecteerd en
druk nu op DELETE. Mocht je een vraag krijgen of je de aanwezige layout wilt
saven, antwoord dan met "NO".



- Nu gaan we items die we nodig hebben voor een layout op het scherm plaatsen.
- Plaats je muispijltje ergens in het midden van het lege scherm en klik rechts.
- Er verschijnt nu een hele lange lijst waaruit we als eerste een speler en een
- recorder halen





- Je scherm ziet er nu ongeveer zo uit....



- Het volgende dat we op het scherm willen, is de groep die we downloadden.
- Volg dezelfde procedure, maar kies nu uit Groups Multisonic LCR Var M .



- Mocht de volgende vraag verschijnen, anwoordt dan met "NO"



- Zorg ervoor dat je nu een WAV hebt met levendige muziek met een zanger en die
- in stereo al aardige verschillen tussen links en rechts laat horen.
- NB. de WAV moet 16 bits, 44100 Hz zijn, oftewel CD formaat !
- Voordat we verder gaan eerst een uitleg over M-var-M. Dit is een group die
- stereo geluid zonder kwaliteitsverlies over 3 speaker uitspreidt, de linker,
- rechter en center speaker. Als je dubbelklikt op het item op het scherm, zul
- je een default waarde van 0.5 zien staan. Met aanpassen van deze waarde, kun
- er voor zorgen dat er meer of minder naar de zijkanten of mid gestuurd wordt.
- De elementen die nu op het scherm staan, hebben aan de onder en/of bovenkant,
- kleine vierkantje : de connectors.
- Laten we eens wat gaan verbinden in de layout : de fileplayer met M-var-M :



- En nu de output van M-var-M met de eerste 3 van de filerecorder :



- De fronts voor de surround zijn nu al klaar. Zo makkelijk is het ;-) maar we
- willen natuurlijk meer. Plaats nogmaals M-var-M in de layout zoals eerder be-
- schreven of click erop en gebruik copy+paste.
- Deze M-var-M gaan we verbinden met de eerste M-var-M en de twee achterspeakers.
- Verbind pin 1 en 3 van M-var-M 1 met pin 1 en 2 van M-var-M 2. Verbind daarna
- pin (of connector) 1 van M-var-M 2 met pin 5 van de file recorder en pin 2 met
- pin 6 van de file recorder. Je scherm ziet er dan zo uit :



- Verander nu de waarde van M-var-M 2 . Dubbelklik op M-var-M 2 en vul 0.85 in :



- Om het wat overzichtelijker te houden, kun je de namen van M-var-M veranderen
- in M-varM 1 en 2. Klik de eerste aan, druk op F2 en verander de naam. Doe het-
- zelfde voor de tweede.



- De layout is nu klaar om te proberen. Het werkt het makkelijkst als je je WAV
- in een aparte folder habt staan, waarin ook de output komt. Zoals je misschien
- al opgemerkt hebt, is dit 2.0 naar 5.0 ! Dubbelklik op de file-player en vul de
- naam in van je WAV.



- Als je nu op "play" drukt in de fileplayer, gebeurt er echter niets. Dat klopt
- want eerst moeten we Bidule de opdracht geven dat wanneer er iets speelt, de
- recorder een opname moet maken. We doen dit met de "parameters" . Klik erop en
- dit scherm verschijnt :



- In source kies je voor Audio file player en daarna voor "play" :



- In Target kies je voor Audio file recorder en voor "recording" :



- Na deze selecties druk je op "link" :


- Je kunt het parameters venster nu sluiten en de andere settings nog even con-
- leren. Open "edit" en zorg ervoor dat er geen vinkje voor offline processing
- staat. Druk nu op de "off" button om de bidule "on" te zetten. Druk nu op play
- en je zult zien dat de player met afspelen begint in realtime.....



- Stop het afspelen van de song, ook als ie nog niet klaar is. Verander de "on"
- knop in "off", ga naar "edit" en selecteer offline processing. Zet de song
- weer aan het begin, zet "off" op "on" en druk op play. Wow ! Binnen een
- seconde is de song afgespeeld. (afhankelijk van de snelheid van je computer.)
- Nu we weten hoe af te spelen, wordt het tijd voor de opname. Zet "on" eerst
- weer op "off. Dubbelklik op de Filerecorder en verander de waardes zoals op het
- volgend scherm en vul een naam in waaronder je wilt saven.



- Druk op "off" om de bidule "on" te zetten, ga naar de fileplayer en druk op
- play waarbij je song afgespeeld en opgenomen wordt. Als ie klaar is zet de
- bidule dan eerst weer op "off" en neem een kijkje in de directory :



- Zoals je ziet heeft de recorder 6 mono files opgenomen,genummerd 0 t/m 5.
- 0 = Front Links (FL)
- 1 = Center (C)
- 2 = Front Rechts (FR)
- 3 = LFE
- 4 = Links Achter (SL)
- 5 = Rechts Achter (SR)
- We kunnen deze 6 files nu gebruiken om er een DTS wav of een AC3 van te maken.
- Omdat we ons voornamelijk bezig houden met DTS, laten we AC3 voorlopig buiten
- beschouwing. Het programma dat we nodig hebben om er een DTS wav van te maken
- heet Surcode DTS CD encoder of DTS CD/DVD endoder. De eerste maakt alleen DTS
- wavs voor CD, de tweede kan ze ook maken voor DVD. je kunt het programma hier
- aanschaffen : http://www.minnetonkaaudio.com/products/surcode05.html
- Start Surcode en geef een naam in waarmee je je DTS wav wilt saven :



- Vul nu alle kanalen in, eerst Front Left button klikken en daarna de rest :



- Druk op de "encode" button en het process start.
- Na enige tijd is je DTS wav klaar en kun je hem op je HTS uit proberen door de
- wav op een CDRW te zetten.
- En, dat klonk best aardig nietwaar ? Maar er kan nog veel verbeterd worden en
- daar gaan we ons nu op concentreren.
- Als eerste zul je wel geconstateerd hebben dat de nummers van de filerecorder
- niet overeenstemmen met de input in Surcode. De volgorde zoals internationaal
- afgesproken voor 5.1 is : FL-FR-C-LFE-SL-SR . In de layout gaan we dit aanpas-
- sen door de pins van de eerste M-var-M te verplaatsen :



- Het C-kanaal van M-var-M is nu verbonden met pin 3 van de file recorder en
- pin 3 met pin 2 van de file recorder. Nu is een mooi moment om je layout te
- saven. Ga naar "file" menu en kies save as. Geef als naam teach.bidule.

- Eerst gaan we wat dingen toevoegen om het volume van de diverse kanalen aan
- te passen. Het aanpassen van het volume vraagt ook om een manier om te meten
- of je het wel juist aanpast. Je kunt dit doen door gewoon te luisteren,maar
- zoals het gezegde luidt : meten is weten !
- Met meten kunnen we twee belangrijke zaken onderscheiden : Peak waarde en RMS.
- Peak geeft de luidste waarde in een song weer en RMS het gemiddelde van de
- hele song. RMS heeft altijd een negatieve waarde en Peak mag nooit boven de
- uiterste grens van 0 Db komen. Alles boven de 0 Db wordt clipping genoemd en
- dat is iets dat altijd vermeden moet worden.
- We willen ook een bas toevoegen zodat we 5.1 krijgen i.p.v. 5.0.....
- Start door hier HNM filter te downloaden.
- De site van de developer is helaas down, dus geen link daarvoor.
- Pak de RAR file uit en plaats de .dll in de VST folder van Plogue Bidule.
- Klik rechts ergens op het scherm, ga in de popup naar VST en selecteer HNM.
- Verbind de HNM filter in de layout zoals hier :



- Het volgende dat we willen toevoegen is een volume meter. Een erg handige is
- RMSBuddy die je van de developers site kan halen :
http://destroyfx.smartelectronix.com/extras/ of hier kan downloaden : RMSBuddy
- Pak de RAR file uit en plaats de .dll in de VST folder van Plogue Bidule.
- Plaats de RMS Buddy 3 maal op de layout !



- Als eerste gaan we alles een andere naam geven voor meer duidelijkheid :



- Nu gaan we alles met elkaar verbinden. Let er op dat je dat goed doet :



- Als laatste gaan we iets toevoegen waarmee je het volume kan veranderen.
- Dit is een interne functie van Bidule en we hebben er 7 (!) nodig....
- Rechterklik op een vrije plaats in de layout, kies mixing en select "gain".
- Gebruik COPY en PASTE om er 7 te maken en hernoem ze als volgt :



- En nu moeten we de verbindingen weer maken. Let goed op :



- Ga naar de fileplayer en dubbelklik er op, ga naar presets en kies "ADD" en
- doe hetzelfde met de filerecorder. Je ziet dat de namen van de files nu weg
- zijn. Als je de naam in de filerecorder zou laten staan, wordt alles wat je
- later opneemt, toegevoegd aan de oorspronkelijke naam. Daarom maken we ze
- eerst leeg en daarna kun je de layout saven !
- De RMSBuddy heeft een onhebbelijkheid..... zodra die gestart is, gaat ie door
- met meten totdat je de layout op "off" zet. Dus zelfs als de song gestopt is,
- maar de layout nog op "on", meet ie door. Hij krijgt geen signaal meer, dus
- meet ie alleen stilte. En stilte toegevoegd leidt dus tot een lagere waarde
- voor de RMS. Om te zorgen dat de RMS Buddy gelijk met de song stopt, gaan we
- nog iets toevoegen : Freeze_RMS (met dank aan Arseno Lupino en de heren van
- Plogue Bidule voor deze tool !)
- Het is echter wel een tool die volledig met de hand ingevuld moet worden,
- maar als onderdeel van het leerproces is dat misschien wel juist goed.
- Download FreezeRMS
- Pak de rar file uit en plaats de inhoud in de bgrp folder van Plogue Bidule.
- Laad de lege teach.bidule in en klik rechts op de layout, ga naar groups en
- kies FreezeRMS. Dit komt nu op je layout, maar wordt nergens mee verbonden !
- Open parameters, source : kies Audio file player, play. Target : kies
- FreezeRMS_0, Gate_0, gate en druk op link.

- Source : ga naar FreezeRMS_0, Parameter modulator (abs)_1,modulation. Target:
- ga naar RMS C+LFE, mode en druk op link. Doe dit nogmaals met dezelfde source
- maar als target RMS SL+SR en nogmaals voor RMS FL+FR.
- Source : RMS C+LFE, mode en Target : RMS FL+FR, mode. Druk op "link".
- Source : RMS FL+FR, mode en Target : RMS SL+SR, mode. druk op "link"
- Het parameters scherm moet er uiteindelijk zo uit zien :



- Sluit het parameters venster en save de teach.bidule weer.
- The layout moet er nu zo uitzien :



- We zijn er bijna..... alleen de settings voor het HNM filter nog :



- Zorg ervoor dat de settings overeenkomen met die op het scherm.
- Save de teach.bidule !

- Tijd voor een tweede record poging. Open de fileplayer en je WAV.
- Dubbelklik op de 3 RMS's en plaats ze overzichtelijk op het scherm, zonder
- dat ze de file player hinderen. Ongeveer zo iets :



- Druk op off om hem on te zetten en start de fileplayer. Na een tijdje is het
- process klaar en zijn de RMSBuddies gevuld met waardes.



- Je ziet dat de RMSBuddies nu stoppen na een song. Bekijk nu de waardes in de
- buddies en je zult zien dat er clipping is in de Peakvalue van de rears.
- Zoals je je zult herinneren is dat iets wat we niet willen. De clipping is
- 1.99 in het linksachter kanaal en dus moeten we iets met de gains gaan doen.
- Omdat ze allemaal nog op nul staan, komt dit dus rechtstreeks uit de stereo
- en zullen we dus het volume van de stereo iets moeten verlagen. Dubbelklik op
- "Gain stereo" na de RMSBuddy een beetje verplaatst te hebben en vul een waarde
- in van -3 Db. Drulk op ENTER. Plaats de RMSBuddie weer op z'n plek en run het
- process nogmaals. Je ziet nu dat de clipping weg is en de waarde met -1.01
- ruim onder de grens van 0 Db ligt.



- Uit de meetwaardes kun je ook halen dat de RMS van de front speakers niet erg
- overeenkomt met die van de achterspeakers. RMS is het belangrijkste meetge-
- geven voor een solide soundfield. Voor de peakwaarde is alleen van belang dat
- ie beneden de 0 Db blijft. In alle gidsen zul je zien dat we voor de waardes
- van RMS een bepaalde standaard waarde hanteren. Deze standaard geeft het beste
- Soundfield en de waardes zijn allemaal aan elkaar gelinkt. We gebruiken de
- volgende vooronderstelling : omdat er een relatie is tusen peak en RMS, willen
- om het luidste geluid te krijgen de peak zo dicht mogelijk bij 0 Db hebben (een
- waarde tussen -1 en 0 voldoet !) Het kanaal waarin de peak het dichts bij 0 Db
- is, daarvan gebruiken we de RMS als reference. Stel dit is in een achterkanaal,
- dan maken we de RMS van beide achterkanalen met gain gelijk. De fronts moeten
- dan 1 Db luider klinken, het Center 1.5 Db en de LFE moet overeenkomen met een
- verschil van 4 Db zachter dan de fronts. Dit zijn de default standaard waardes.
- Dit klinkt allemaal reuze ingewikkeld maar in de praktijk valt het best mee,
- zolang je maar een rekenmachine paraat hebt ;-). We kunnen het dan gewoon met
- hand uitrekenen. Kijk in mijn voorbeeld 'ns naar een makkelijke waarde waarbij
- we zo weinig mogelijk hoeven te rekenen en waarbij de peak tussen -1 en 0 DB
- zal zijn. In dit geval gaan we van de achterkanalen uit omdat die het makke-
- lijkst op die waarde te brengen zijn. Het linksachter kanaal heeft een peak
- van -1.01 en een RMS van -21.63. Als we hier nu 0.63 Db aan toevoegen, hebben
- we een peak van -0.38 Db en RMS van -21 Db en hele getallen werken nu eenmaal
- een stuk makkelijker. Laten we 1 voor 1 alle gains gaan invullen....
- Fronts moeten 1 db luider zijn dan de rears dus 20 Db. Dubbelklik op de gain
- voor Front Left en vul de waarde -23.73+20=+3.73 in. Sluit het gain-venster.
- FR wordt + 4.35, C +1.5, LFE moet 4 Db zachter zijn dan de front speakers, dus
- -24 Db (reken zelf uit wat de waarde in gain dan moet zijn) en de rears -21
- dus SL +0.63 en SR +0.73. Sluit alle gains en run de recording nogmaals.





- Zoals je ziet hebben we nu de ideale waardes ! Dit uitrekenen kost nogal veel
- tijd en gelukkig hebben we daar een spreadsheet voor ! (bedankt Samuel09 voor
- de hulp bij het ontwikkelen.) Deze spreadsheet berekent alles automatisch voor
- ons en heeft nog een belangrijk voordeel. Stel dat op je stereo CD de 1e song
- erg luid is en de tweede een zachte ballad. Na conversie naar surround zonder
- aanpassing van de gains, zou het best zo kunnen zijn dat de zachtere song
- opeens luider is dan de luide. Dit willen we natuurlijk voorkomen en dat kan
- met de spreadsheet. Als je namelijk alle RMS's van de verschillende stereo
- song meet, kun je die aan de spreadsheet toevoegen en de waardes voor surround
- worden dan zo uitgerekend dat de luide song in surround luid blijft en de wat
- meer zachte, blijft zacht. Het is daarom ook ALTIJD van belang dat je song
- voor song converteert en NOOIT een album als 1 track ! Bij het laaste loop je
- het risco van niet genoeg separatie en songs die te luid of te zacht zijn.
- Uiteindelijk zijn we altijd afhankelijk van hoe de stereo gemixt is en dat kan
- per song verschillen.
- Zorg ervoor dat de layout op off staat. Sluit alle RMSBuddies. open de file
- recorder en vul een naam in. Zorg ervoor dat "create multiple files" is aange-
- vinkt, zet de layout op "on" en record de song. Maak nu een een DTS WAV en
- brandt de 1e en de tweede op een CDRW. Luister op je HTS en vergelijk de 2e
- song met de 1e. Het is duidelijk dat de je bij de tweede een veel beter solide
- soundfield hebt.
- Nee, het is nog lang geen perfect surround, maar dat is het doel ook niet van
- deze gids. Je hebt nu de belangrijkste functies van Plogue Bidule geleerd en
- zelfs enige die je misschien nooit zal gebruiken. Maar als je iets wilt wijzi-
- gen aan een bestaande methode of de settings wilt veranderen, weet je in ieder
- geval nu hoe je dat moet doen. Ik kan je ook adviseren om een beetje te spelen
- met de settings. In de 1e M-var-M plaats eens een waarde van 0.4 en in de 2e
- een waarde van 0.9. Je zult merken dat het nu heel anders klinkt. Zo kan je ook
- de settings van HNM veranderen om de invloed op de bas te horen. Zolang je maar
- een lege teach.bidule gesaved hebt, kan er weinig mis gaan !

- Het laaste belangrijke ding dat we hier bespreken is monitoring......
- Tot nu toe hebben we alles op de "automatische Piloot" gedaan, maar monitoring
- geeft je meteen een indruk hoe het uiteindelijk zal klinken.
- Luisteren naar surround terwijl je ermee bezig bent in Plogue Bidule is helaas
- alleen weggelegd voor de gelukkigen onder ons die een soundcard hebben met 6
- analoge outs, verbonden met een 5.1 receiver. Plaats hiervoor een ASIO driver
- in de layout , inputs verbonden met de filerecorder en outputs naar de receiver.
- Monitoring kan alleen in realtime, dus offline processing moet niet aangevinkt
- zijn. Heb je alleen een stereo kaart, dan kan je alleen maar 2 kanalen tege-
- lijk monitoren. Normaal is dat echter genoeg om een goede impressie te krijgen
- van de achterspeakers en b.v. het verschil tussen FL en SL.....
- Om te kunnen monitoren : rechtsklik ergens op een leeg gedeelte van de layout
- en ga naar "audio devices", "output", "MME" en kies de MS soundmapper. Deze
- zal altijd werken. Plaats de soundmapper in de layout en verbindt de 2 pins met
- de 2 kanalen die je wilt horen. Vergeet niet : alleen in realtime mogelijk !

- Hiermee besluiten we de leer-gids voor beginners en raden je aan die voor
- gevorderden nu te doen : Uitgebreide Leer Gids
- In de gidsen zul je vaak dingen tegenkomen die verder niet uitgelegd worden,
- omdat ze hier besproken zijn. Een mooi voorbeeld hiervoor is de "on/off"
- button. Als je gewoon onthoudt dat die button alleen op "on" moet staan als je
- iets recordt en hem meteen weer uitzet als de song afgelopen is, dan heb je
- daar voldoende aan. Alle gebeurtenissen die niets met recording te maken
- hebben, gebeuren altijd met de knop of "OFF"
- Ook is het raadzaam om iedere gids minimaal door te lezen, want in een volgende
- wordt misschien wel een term gebuikt die in de eerste beschreven is. We gaan er
- van uit dat de gidsen een doorlopend process zijn waarbij steeeds dingen ver-
- beterd en/of veranderd worden. Dus is het raadzaam na deze introductie niet
- meteen met de laatst gepubliceerde gids te beginnen ;-)

BACK