TERMINOLOGIE EN BIDULE INSTALLATIE




TERMINOLOGIE


Bij het omzetten van stereo naar surround horen nogal wat termen, die je niet dagelijks zal
tegenkomen en daarom hier uitgelegd worden.
Allereerst zijn er twee vormen van surround te onderscheiden, Geluidsveld en Separatie.
Stel je bent op een erg luid live-concert. De muziek overstemt compleet al het andere geluid en
het lijkt niet alleen vanaf het podium te komen, maar het is er gewoon in de hele ruimte. Dit
noemen we het geluidsveld. Je kunt wel enigzins bepalen waar geluiden vandaan komen, omdat
je tenslotte de band op het podium ziet staan en de gitarist aan de linkerkant. Ons menselijk
brein vertaalt dit meteen in : het geluid van de gitaar komt van links. Maar als je je ogen
sluit en even de positie van de gitarist vergeet, kun je dat niet meer waarnemen en lijkt het
geluid er gewoon overal te zijn. Met andere woorden : je bent omgeven (surrounded) door geluid.
Ons brein is uitstekend in staat om ons voor de gek te houden ;-)
Dit effect wordt in studio's gebruikt door de stem van de zanger uit het midden te laten klinken.
Loop naar je linker speaker en je hoort de zanger, loop naar de rechter speaker en je hoort de
zanger. Ga op een afstandje staan en opeens komt ie uit het midden !
Hetzelfde verschil is er tussen luisteren naar speakers en via een koptelefoon. Met de koptele-
foon lijkt het alsof de zanger ergens in het midden van je hoofd zit, maar ook in het linker en
rechter kanaal hoor je opeens diepte in het geluid, wat met speakers nauwelijks waarneembaar
is. Bijvoorbeeld de gitarist lijkt meer op de voorgrond te staan aan de linkerkant dan de fluit die
meer uit de achtergrond klinkt, maar ook aan de linkerzijde ! Ook dit effect is minder in speakers
dan met een hoofdtelefoon. Dit heeft te maken met het feit dat onze oren richtinggevoeliger zijn
voor hoge tonen dan voor lage tonen.
De engelse term voor geluidsveld is : soundfield en dit wordt gebruikt in alle gidsen.
De belangrijkste maier om surround te maken als soundfield is ontworpen aan het begin van de
jaren 70, op een universiteit in Engeland. Zij gebruiken het principe dat er 4 belangrijke
factoren zijn in de verspreiding van geluid door een ruimte. Geluid wordt horizontaal weerge-
geven (dus naar links en rechts), vertikaal (naar voren en naar achteren), in de hoogte (naar
omlaag en naar omhoog) en sommige instrumenten leveren meer "druk" op dan anderen. B.v.
een bassdrum geeft meer druk dan een tamboerijn. Vanuit deze 4 elementen hebben ze
surround weten te maken die zeer natuurlijk klinkt. Je wordt omgeven door het geluid en
hebt door de verschillende genoemde elementen toch een duidelijk gevoel waar de verschillende
instrumenten zich bevinden.
Deze methode heet Ambisonics en wordt door ons in diverse methodes gebruikt. Eigenlijk zou
dit toen de eerste Surround methode zijn, maar in Engeland was het destijd verboden om een
theorie die op een universiteit was uitgevonden, commercieel te gebruiken. Jaren later is Dolby
met hun systeem in dat gat gedoken en veel mensen gaan er dan ook (ten onrechte) vanuit dat
Dolby surround heeft uitgevonden !

De andere term is separatie. Hier gaat het er om zoveel mogelijk verschillende instrumenten uit
verschillende speakers te laten komen. Bijvoorbeeld de sologitarist uit de linksvoor-speaker, de
zanger uit de middel-speaker, de ritmegitarist uit de rechtsvoor-speaker, de drums uit links-
achter en de sax uit rechtsachter en de bas uit de basspeaker. Al deze instrumenten tesamen
vormen dan weer.... een soundfield. Dit is de manier waarop de meeste mensen surround zien.
Ook dit is eind jaren 60/begin jaren 70 begonnen met het uitbrengen van muziek in Quad. In
plaats van stereo, 4 speakers.
Helaas waren er destijds naast erg goede ook veel slechte producten in Quad, waarbij je het
idee had : mooie instrumenten, maar waar is de band ? Een ander nadeel van Quad was dat de
plek waar je moest zitten om het beste effect te horen, nogal beperkt was. Vergelijk maar met
het liveconcert: een meter of 5 naar voren of achteren, maakt niets uit, maar 1 meter je stoel
verschuiven naar links, maakte dat je de linker voor- en achterkant luider hoorde dan de
rechterkant en dus het quad effect weg was en het soundfield verpest ! Gelukkig zijn in de
loop der jaren de produkties aanzienlijk verbeterd en weten ze mede door 5.1 speaker i.p.v.
4 , de separatie methode steeds meer te perfectioneren. Tegenwoordig klinken de meeste
commerciele surround produkten dan ook fantastisch, maar nog steeds zitten er ook slechte
tussen. In tegenstelling tot Ambisonics is separatie artificieel en niet natuurlijk. Tenminste, als
je er vanuit gaat dat je normalerwijze niet midden in een band staat ;-).
Een hoop methodes van ons gebruiken ook separatie als basis (Engels : separation)omdat dat
helaas nog steeds datgene blijft waarmee de meeste mensen surround identificeren. Door de
jarenlange indoctrine van Dolby en het feit dat ze naar films kijken waar geluiden van alle
kanten komen, gaan ze er van uit dat dit voor muziek ook zo moet zijn. Maar dit is niet in
alle gevallen de waarheid. Stel je hebt een 5.1 installatie, zou je dan een zangeres met
alleen een piano als begeleiding, als separatie of als soundfield willen horen ? Je kunt dat
antwoord hopelijk met bovenstaande uitleg zelf wel verzinnen ! LOL !


INSTALLATIE BIDULE


Run de installer van Bidule en gebruik de de aangegeven folder : c:/program files/plogue/bidule
Als je nu de folder bekijkt, moet ie er zo uit zien :


Voor ons zijn de volgende folders belangrijk :
- groups : hierin worden groepen geplaast die met interne routines van Bidule gemaakt zijn,
extensie is .bgrp
- layouts : de basis van een methode wordt hier geplaatst en eindigt altijd op .bidule
- VSTplugins : hierin worden VST's geplaatst. Met deze folder moet je erg uitkijken, omdat van
oorspong VST uitgevonden is door Steinberg en veel schrijvers van VST's als standaard
folder in hun installatie routine een folder van een Steinberg product aangeven. Als dit
gebeurt, verander dat dan in : c:/program files/plogue/bidule/VSTPlugins

Maar wat voor programma is Bidule nou eigenlijk ?
Je zou het kunnen vergelijken met een tekenprogramma, waar je handmatig in tekent en de
mogelijkheid hebt om bestaande tekeningen in jouw tekening toe te voegen, maar ook met
presets van het tekenprogramma zelf bijvoorbeeld een cirkel kan toevoegen.
Het eindresultaat is dan de tekening zoals jij die wenst.
Vetaalt naar Bidule : de tekening is een layout (.bidule), de bestaande in te voegen
tekening is een VST (.dll) en de cirkel is een groep (.bgrp).
Het eindresultaat is een methode !

Run na installatie Bidule en als eerste zal het de directories scannen op plugins, groepen en
VST's, om te zien of er na installatie wat in de folders is toegevoegd. Als dat klaar is verschijnt
dit scherm :



Zet als eerste de "on" knop op "off"



Ga naar "edit/preferences/



Ga naar Disk I/O en zorg ervoor dat dit op "never" staat



Ga nu naar DSP en verander de waardes zo, dat ze met dit scherm overeenkomen :



Sluit het programma en de volgende keer start het met de gekozen instellingen. Er zijn nog meer
opties, maar die worden in de gidsen behandeld. Het volgende hoofdstuk is wat dat betreft heel
erg belangrijk, omdat je daar leert hoe je met het programma kunt werken.

BACK